Có một loại áp lực thầm lặng mà ai khi viết cũng từng trải qua. Đó là cảm giác đứng hình trước con trỏ chuột nhấp nháy trên màn hình máy tính, là những bản nháp bị xóa đi ngay khi vừa gõ được vài dòng, và là niềm tin cố hữu rằng viết lách là một vùng đất cấm chỉ dành cho những người được “thiên phú”. Nhưng cuối năm 2025, cuốn sách “Viết từ số 0” của tác giả Hải Dương (do Tri Thức Trẻ Books và Nhà xuất bản Lao Động phát hành) xuất hiện đầy dịu dàng: Viết lách, trước khi là một nghệ thuật, nó vốn dĩ là một bản năng để kết nối và chữa lành.
“Viết từ số 0” thu hút bởi một sự thật trần trụi: Người viết ra nó cũng từng là một “số 0” đúng nghĩa. Hãy tưởng tượng một cựu sinh viên Báo chí, sau 5 năm rời xa con chữ vì những biến cố cuộc đời và đại dịch, bỗng một ngày nhận ra mình đánh mất ước mơ. Hải Dương đã viết cuốn sách này bằng chính những vết sẹo của một người từng thất nghiệp, từng loay hoay và từng nghi ngờ chính năng lực của bản thân. Chính xuất phát điểm mộc mạc ấy đã biến cuốn sách thành một “người bạn đồng hành”. Đọc từng trang sách dày 195 trang, ta sẽ thấy bóng dáng lời tâm tình của một người đi trước, sẵn sàng chìa tay ra và nói: “Tôi cũng từng sợ hãi như bạn, và đây là cách tôi đã bước qua.”
Trong xã hội hiện đại, viết lách dường như đã bị “chuyên môn hóa” quá mức, khiến nhiều người tự mặc định rằng nếu không là nhà văn, nhà báo thì không nên cầm bút. Nhưng Hải Dương đã xóa tan rào cản đó. Đó là một chiếc email xin việc đầy trọng tâm, một báo cáo súc tích gửi cấp trên, một lời cảm ơn chân thành gửi người thân, hay đơn giản là những dòng nhật ký để tự vỗ về mình sau một ngày giông bão. Tác giả mở rộng biên độ của người viết đến mọi tầng lớp: từ anh kỹ sư khô khan, cô bác sĩ bận rộn đến người nghệ nhân làm bánh tỉ mỉ… Tất cả đều có những câu chuyện riêng, và ngôn từ chính là phương tiện duy nhất để những câu chuyện ấy không bị lãng quên trong dòng chảy của thời gian.
Cấu trúc của “Viết từ số 0” được thiết kế như một lộ trình trưởng thành của một mầm xanh.
Phần 1: Gợi mở lý do theo đuổi viết lách. Đây là phần chạm vào cảm xúc mạnh mẽ nhất. Người đọc sẽ gặp lại mình trong câu chuyện của những học viên thực tế: Một người mẹ trẻ viết để ghi lại tiếng khóc chào đời của con, một người con xa xứ viết để giữ gìn hồn cốt tiếng Việt giữa trời Âu, hay một người làm thiện nguyện viết để lan tỏa hơi ấm cho cộng đồng. Chỉ cần lý do đủ lớn, con chữ sẽ tự tìm đường để hiện hình.
Phần 2 & 3: Đối diện với bóng tối và rèn luyện kỹ năng. Đây là giai đoạn “bắt bệnh” và “trị liệu”. Hải Dương liệt kê những triệu chứng kinh điển: nỗi sợ sai ngữ pháp, sự trống rỗng ý tưởng, và đặc biệt là căn bệnh “hoàn hảo hóa” khiến người ta không dám bắt đầu. Thay vì những lời khuyên giáo điều, tác giả đưa ra những phương pháp thực chứng như: Viết ngắn trong 5 phút – Phá vỡ tảng băng tâm lý bằng cách viết bất cứ điều gì hiện ra trong đầu. Luyện viết tam đề – Cách kết nối những khái niệm rời rạc để tạo nên một câu chuyện có chiều sâu. Ứng dụng công nghệ – Cách sử dụng The Most Dangerous Writing App để rèn tư duy tốc độ… Điểm đắt giá nhất ở phần này chính là 30 chủ đề viết hàng ngày ở phụ lục. Nó biến cuốn sách thành một “sách bài tập” sống động, nơi người đọc không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn được thực hành và được lớn lên từng ngày.
Nhiều người e ngại rằng “viết lách thì sao mà sống nổi”. Chương cuối của cuốn sách mang tên “Làm sao để kiếm tiền bằng viết lách?” chính là câu trả lời thực tế nhất. Với hơn 5 năm kinh nghiệm từ content creator đến cố vấn sách, Hải Dương chia sẻ về những ngách nhỏ trong nghề: cộng tác báo chí, tham gia các cuộc thi viết, xây dựng thương hiệu cá nhân, hay công việc chấp bút (ghostwriting). Lộ trình này giúp những bạn trẻ hoặc những người muốn chuyển nghề thấy được một tương lai rõ ràng, nơi con chữ không chỉ mang lại niềm vui tinh thần mà còn tạo ra giá trị kinh tế bền vững.
Giữa bối cảnh AI có thể tạo ra hàng ngàn chữ chỉ trong vài giây, cuốn sách “Viết từ số 0” càng trở nên quý giá vì nó khẳng định giá trị của Tính bản sắc. AI có thể mô phỏng phong cách, nhưng không bao giờ có được những trải nghiệm riêng biệt, những ký ức đau thương hay những rung cảm tinh tế trước một buổi chiều tà. Viết lách là cách để chúng ta khẳng định mình là một thực thể sống có cảm xúc, chứ không phải là một thuật toán.
Với mức giá 165.000 đồng, cuốn sách là một sự đầu tư cho tâm hồn. Nó dành cho những bạn trẻ đang chập chững với viết lách, dành cho những người đi làm muốn cải thiện kỹ năng giao tiếp, và dành cho cả những ai đã lâu rồi không dám trò chuyện với chính mình qua trang giấy. Khép lại cuốn sách, người đọc sẽ nhận ra bất kể bạn là ai, đang làm gì, bạn cũng có thể viết được, chỉ cần muốn… Hành trình vạn dặm khởi đầu từ một bước chân, và hành trình của một người cầm bút khởi đầu từ một dấu chấm. Đừng đợi đến khi hoàn hảo mới viết. Hãy viết để trở nên hoàn hảo hơn. Và “Viết từ số 0” chính là người bạn đồng hành tận tụy nhất để bạn tin rằng: Dù bắt đầu từ con số không, bạn vẫn có thể tạo nên một hành trình phi thường.
Thanh Ngân
